អ្វីៗដែលបងប្អូនត្រូវដឹងអំពីគម្រោង ១លានហិកតាជារបស់លើសគុណភាពខ្ពស់

ដោយសារតែតម្រូវការរបស់ទីផ្សារកើនឡើងរៀងរាល់ថ្ងៃ និងបទបញ្ជារបស់ប្រទេសនាំចូលកាន់តែតឹងរ៉ឹង គម្រោង ១លានហិកតាជារបស់លើសគុណភាពខ្ពស់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរដំណើរការដាំដុះស្រូវ ធ្វើឲ្យផលិតផលកសិកម្មមានគុណភាពខ្ពស់ និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងចីរភាព។

១. តើគម្រោង ១លានហិកតាជារបស់លើសគុណភាពខ្ពស់ជាអ្វី?

គម្រោងមានឈ្មោះពេញថា “ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនូវផ្ទៃដីដាំស្រូវឯកទេសគុណភាពខ្ពស់ និងបញ្ចេញឧស្ម័នទាប មួយលានហិកតា ភ្ជាប់ជាមួយកំណើនបៃតង នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ដល់ឆ្នាំ 2030” ដែលបានអនុម័តដោយរដ្ឋាភិបាល នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងអនុវត្តជាដំណាក់កាលនៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ទាំងមូល។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Tran Luu Quang ជាប្រធានក្នុងសន្និសីទចាប់ផ្ដើមអនុវត្តគម្រោងនេះ។

ឈ្មោះគម្រោងអាចយល់បានដូចខាងក្រោម៖

– ពាក្យ “chat luong cao” មានន័យថា គុណភាពអង្ករល្អ មានក្លិនឈ្ងុយ ស្អាត ហើយឆ្លើយតបតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អតិថិជន និងមានសុវត្ថិភាពអាហារ។

– ពាក្យ “Phat thai thap” មានន័យថា ការកាត់បន្ថយឧស្ម័នបំពុលឲ្យអប្បបរមា ក្នុងដំណើរការដាំដុះស្រូវ។

គម្រោងនេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសក្នុងការតម្រង់ទិសការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្រ្តដាំដុះស្រូវប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ និងការបង្កើត និងអភិវឌ្ឍតំបន់វត្ថុធាតុដើមប្រមូលផ្តុំទ្រង់ទ្រាយធំ មានស្ថិរភាព និងរយៈពេលវែង ដោយធានាបាននូវគុណភាពកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព និងមានប្រសិទ្ធភាព។

២. គោលបំណងនៃគម្រោង

2.1. គោលបំណងសរុប

បង្កើតតំបន់ដាំស្រូវមានគុណភាពខ្ពស់និងបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនទាបទំហំមួយលានហិចតារ តភ្ជាប់ជាមួយការរៀបចំប្រព័ន្ធផលិតឡើងវិញតាមខ្សែតម្លៃ ដោយអនុវត្តន៍នីតិវិធីកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីបង្កើនតម្លៃ បង្កើនការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៃវិស័យស្រូវ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម បង្កើនប្រាក់ចំណូលនិងជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករដាំស្រូវ ការពារបរិស្ថាន សម្របខ្លួនជាមួយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដើម្បីចូលរួមអនុវត្តន៍តាមកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសវៀតណាម។

2.2. គោលបំណងជាក់លាក់

– ចំពោះការកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព: បន្ថយបរិមាណគ្រាប់ស្រូវប្រើសាបចុះក្រោម ៧០គីឡូក្រាម/ហិចតារ បន្ថយ ៣០% បរិមាណជីគីមី និងថ្នាំការពារដំណាំដែលមានប្រភពគីមី បន្ថយ ២០% បរិមាណទឹកស្រោចប្រៀបធៀបនឹងការដាំស្រូវបែបប្រពៃណី។ ដីស្រូវ ១០០% ត្រូវអនុវត្តយ៉ាងតិចមួយនីតិវិធីកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព ដូចជា “៣ បន្ថយ – ៣ បន្ថែម”, “១ ត្រូវ ៥ បន្ថយ“, ស្តង់ដារផលិតស្រូវប្រកបដោយចីរភាព (Sustainable Rice Platform – SRP), ការស្រោចទឹកស្ងួតជាដំណាក់កាល និងស្តង់ដារអនុវត្តន៍កសិកម្មល្អ (Good Agricultural Practices) ដែលបានទទួលវិញ្ញាបនប័ត្រ និងមានលេខសម្គាល់តំបន់ដាំ។

– ចំពោះការរៀបចំផលិតកម្ម: ដីស្រូវផលិតនៅតំបន់ស្រូវមានគុណភាពខ្ពស់និងបញ្ចេញឧស្ម័នទាប ១០០% ត្រូវមានការភ្ជាប់សហការរវាងសហគ្រាសជាមួយសហគមន៍កសិករ សហគមន៍កសិករ ឬអង្គការកសិករផ្សេងទៀតក្នុងការផលិតនិងលក់ផលិតផល។ អត្រាម៉ាស៊ីននីយកម្មសរុបឈានដល់លើស ៧០% ផ្ទៃដី និងមានលើស ១.០០០.០០០ គ្រួសារដែលអនុវត្តន៍នីតិវិធីកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព។

– ចំពោះការពារបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍបៃតង: អត្រាការបាត់បង់បន្ទាប់ពីការប្រមូលផលតិចជាង ៨%; រុក្ខជាតិចំបើង ១០០% ត្រូវបានប្រមូលចេញពីវាលស្រូវ និងយកទៅដំណើរការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ; កាត់បន្ថយលើស ១០% នៃបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ប្រៀបធៀបនឹងការដាំស្រូវប្រពៃណី។

– ចំពោះប្រាក់ចំណូលកសិករដាំស្រូវ និងតម្លៃបន្ថែម: តម្លៃបន្ថែមក្នុងខ្សែផលិតស្រូវកើនឡើង ៤០% ដែលអត្រាប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករដាំស្រូវឈានដល់លើស ៥០%។

– ចំពោះការបង្កើតម៉ាក និងការនាំចេញ: បរិមាណអង្ករនាំចេញដែលមានម៉ាកគុណភាពខ្ពស់និងបញ្ចេញឧស្ម័នទាប មានសមាមាត្រលើស ២០% នៃបរិមាណអង្ករនាំចេញសរុបនៃតំបន់ស្រូវឯកទេសទាំងមូល។

៣. តំបន់អនុវត្តគម្រោង

3.1. តំបន់អនុវត្ត

នៅខេត្តចំនួន ១២ នៃតំបន់ដងទន្លេមេគង្គទាប រួមមាន៖ ខេត្ត An Giang, Kien Giang, Dong Thap, Long An, Soc Trang, Can Tho, Bac Lieu, Tra Vinh, Hau Giang, Ca Mau, Tien Giang និង Vinh Long ដែលមានផ្ទៃដីសរុបមួយលានហិចតារ។

3.2. គម្រោងនឹងអនុវត្តតាមដំណាក់កាល ២

ដំណាក់កាលទី ១ (២០២៤ – ២០២៥)

ផ្តោតលើការរឹងមាំផ្ទៃដីដែលមានរួចហើយក្នុងគម្រោងកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាពនៅប្រទេសវៀតណាម (VnSAT) ចំនួន ១៨០.០០០ ហិចតារ។

រួមមានការបណ្តុះបណ្តាល ការរៀបចំផែនការ ការបង្កើតប្រព័ន្ធវាស់វែង – រាយការណ៍ – ផ្ទៀងផ្ទាត់ (MRV) ការរាប់និងសាកល្បងចេញវិញ្ញាបនប័ត្រតម្លៃកាបូនសម្រាប់តំបន់ស្រូវដែលឈានដល់ស្តង់ដារ ការរឹងមាំសហគមន៍កសិករ ការថែទាំសំណង់មួយចំនួន និងការរៀបចំផែនការសម្រាប់ដំណាក់កាល ២០២៦ – ២០៣០។

ដំណាក់កាលទី ២ (២០២៦ – ២០៣០)

កំណត់តំបន់សំខាន់ៗសម្រាប់បង្កើតគម្រោងវិនិយោគអភិវឌ្ឍតំបន់ស្រូវឯកទេសមានគុណភាពខ្ពស់និងបញ្ចេញឧស្ម័នទាបក្រៅតំបន់គម្រោង VnSAT និងនឹងពង្រីកបន្ថែម ៨២០.០០០ ហិចតារ។

ដំណាក់កាលនេះនឹងផ្តោតលើសកម្មភាពសំខាន់ៗដូចជា វិនិយោគបំពេញបញ្ចប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់តំបន់ថ្មី ការរៀបចំពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ ការបង្កើតខ្សែតម្លៃ ការបំពេញប្រព័ន្ធ MRV ឲ្យបានល្អ និងរក្សាផលិតកម្មប្រកបដោយចីរភាពនៅតំបន់ដែលមានគម្រោងក្នុងដំណាក់កាល ២០២៤ – ២០២៥។

៤. ប្រភពថវិកាសម្រាប់អនុវត្តគម្រោង

ក្រសួងកសិកម្មនិងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ (NN&PTNT) ប៉ាន់ស្មានថា ប្រភពថវិកាសរុបសម្រាប់អនុវត្តគម្រោងនេះប្រមាណ ៨០០ លានដុល្លារអាមេរិក មកពីប្រភពថវិកាផ្សេងៗដូចជា៖

– ប្រភពថវិកាពីរដ្ឋបាលកណ្ដាល និងថវិការដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន។

– ប្រភពឥណទាន និងថវិការពីវិស័យឯកជន ដោយក្រុមហ៊ុន សហគមន៍កសិករ អង្គការ និងបុគ្គលក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

– ប្រភពថវិកាជំនួយមិនត្រូវសង ប្រាក់កម្ចី ODA និងប្រភពជំនួយអន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត។

– ប្រភពថវិកាផ្សេងទៀតដែលស្របច្បាប់តាមបទបញ្ញត្តិ។

លោកអនុរដ្ឋមន្រ្តីស្ថានបាលរដ្ឋបាល Tran Luu Quang និងនាង Carolyn Turk នាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារពិភពលោកនៅ Viet Nam ក្នុងពិធីចាប់ផ្តើមគម្រោងនេះ។

ក្នុងនោះ ប្រភពថវិកាសំខាន់បំផុតគឺពីជំនួយមិនត្រូវសង ប្រាក់កម្ចី ឥណទាន និងប្រាក់ចំណូលពីវិញ្ញាបនបត្រកាបូន។

ខេត្ត Dong Thap ឆន្ទៈរួចរាល់សម្រាប់គម្រោងស្រូវគុណភាពខ្ពស់ ១លានហិចតា

នៅឆ្នាំ ២០២៤ ខេត្ត Dong Thap បានចុះឈ្មោះចូលរួមក្នុងគម្រោងស្រូវគុណភាពខ្ពស់ ១លានហិចតា ជាមួយផ្ទៃដីចំនួន ២៨.០០០ ហិចតា នៅឆ្នាំ ២០២៥ ប្រមាណ ៧០.០០០ ហិចតា ហើយដល់ឆ្នាំ ២០៣០ នឹងកើនដល់ប្រមាណ ១៦២.០០០ ហិចតា។ តាមផែនការ ដល់ឆ្នាំ ២០២៥ ខេត្ត Dong Thap នឹងអនុវត្តគម្រោងនៅស្រុក និងទីក្រុងដាំស្រូវចំនួន ០៧ នៃខេត្ត។

លោក Nguyen Van Vu Minh (ញូវៀន វាន់ វុ មិញ) នាយកសាខាកសិកម្មនិងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទខេត្ត Dong Thap បានថ្លែងក្នុងពិធីចាប់ផ្តើម។

លោក Nguyen Van Vu Minh (ញូវៀន វាន់ វុ មិញ) បានបញ្ជាក់ថា ការចាប់ផ្តើមគម្រោងនេះ មានគោលបំណងបង្កើតតំបន់ដំណាំស្រូវគុណភាពខ្ពស់បន្ថយការបំពុល បង្កើតឡើងវិញប្រព័ន្ធផលិតតាមខ្សែតម្លៃ និងអនុវត្តវិធីសាស្ត្រកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីបង្កើនតម្លៃ។ ដូច្នេះ វានឹងជួយឲ្យតំបន់អភិវឌ្ឍវិស័យស្រូវអង្ករដោយចីរភាព បង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម ការអាជីវកម្ម ប្រាក់ចំណូល និងជីវភាពអ្នកដាំស្រូវ ការពារបរិស្ថាន ឆ្លើយតបនឹងបម្លាស់ធាតុអាកាសធាតុ និងបន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។

គម្រោងស្រូវគុណភាពខ្ពស់ ១លានហិចតា ត្រូវភ្ជាប់ជាមួយការរៀបចំប្រព័ន្ធផលិតឡើងវិញតាមខ្សែតម្លៃ អនុវត្តន៍វិធីសាស្ត្រកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីបង្កើនតម្លៃ អភិវឌ្ឍវិស័យស្រូវអង្ករដោយចីរភាព បង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម អាជីវកម្ម ប្រាក់ចំណូល និងជីវភាពអ្នកដាំស្រូវ ការពារបរិស្ថាន ឆ្លើយតបនឹងបម្លាស់អាកាសធាតុ និងបន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ហើយរួមចំណែកអនុវត្តន៍កាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិរបស់ Viet Nam។