ទីផ្សារជីនៅអាស៊ី “មិនស៊ីចង្វាក់”៖ តម្លៃកសិផលមិនទាន់តាមទាន់ថ្លៃដើមដែលកើនឡើងខ្ពស់

ជម្លោះដែលកំពុងកើតឡើងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានជំរុញឱ្យតម្លៃជីកើនឡើងខ្លាំងនៅទូទាំងអាស៊ីចាប់តាំងពីចុងខែកុម្ភៈ ប៉ុន្តែការកើនឡើងនៃថ្លៃធាតុចូលនេះ មិនទាន់បានបំប្លែងទៅជាការកើនឡើងស្របគ្នានៃតម្លៃកសិផលសំខាន់ៗនៅឡើយទេ ដែលបង្កហានិភ័យពន្យារពេលចំពោះប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករ និងការសម្រេចចិត្តសាបព្រួសសម្រាប់រដូវកាលខាងមុខ។ សូមរួមជាមួយ Viet Nga Fertilizer ស្វែងយល់លម្អិតអំពីការប្រែប្រួលនៃទីផ្សារជី និងផលប៉ះពាល់ទៅលើផលិតកម្មកសិកម្មក្នុងដំណាក់កាលបច្ចុប្បន្ន។

ទីផ្សារជីនៅអាស៊ីកំពុងលេចឡើងនូវភាព “មិនស៊ីចង្វាក់” រវាងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការ

ភាព “មិនស៊ីចង្វាក់” រវាងតម្លៃជីដែលឡើងខ្ពស់ និងទីផ្សារកសិផលដែលស្ងប់ស្ងាត់ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពយឺតយ៉ាវមួយក្នុងវដ្តផលិតកម្មកសិកម្ម។ យោងតាមអ្នកវិភាគ ស្ថានភាពនេះអាចកាត់បន្ថយបរិមាណលើសសម្រាប់នាំចេញ និងជំរុញឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារកើនឡើងក្នុងពេលខាងមុខ នៅពេលដែលកសិករត្រូវទទួលរ៉ាប់រងថ្លៃដើមខ្ពស់ជាងមុន ឬកាត់បន្ថយផ្ទៃដីដាំដុះ។

ចាប់តាំងពីចុងខែកុម្ភៈ ការរំខាននៅច្រកសមុទ្រហ័រមូស (Hormuz) បានធ្វើឱ្យតម្លៃជីអាសូត និងជីផូស្វាតកើនឡើងខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុងនោះ តម្លៃជីអាសូតមានការកើនឡើងច្បាស់ជាងគេ។ ជាក់ស្តែង យោងតាម Platts តម្លៃជីអ៊ុយរ៉េ FOB មជ្ឈិមបូព៌ាបានឡើងដល់ 604–710 USD/តោន នៅថ្ងៃទី 19/3 កើនឡើងខ្លាំងធៀបនឹងកម្រិត 436–494 USD/តោន នៅថ្ងៃទី 26/2 មុនពេលជម្លោះផ្ទុះឡើង។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ តម្លៃជីអ៊ុយរ៉េបានឡើងដល់ 750 USD/តោន FOB នៅថ្ងៃទី 19/3 កើនពីកម្រិត 490–498 USD/តោន ពីមុន។ ទោះបីនៅតែស្ថិតក្រោមសម្ពាធកើនឡើងក៏ដោយ កម្រិតតម្លៃបច្ចុប្បន្ននៅតែទាបជាងកំពូលឆ្នាំ 2022 ប៉ុន្តែបានលើសយ៉ាងច្រើនធៀបនឹងកម្រិតមធ្យមដែលបានកត់ត្រាក្នុងឆ្នាំ 2023។

ទីផ្សារផូស្វាតក៏កត់ត្រានូវនិន្នាការតឹងតែងស្រដៀងគ្នាដែរ។ តម្លៃជី DAP CFR ប្រទេសថៃដែល Platts បានកត់ត្រា បានកើនឡើងដល់ 850 USD/តោន នៅថ្ងៃទី 19/3 ធៀបនឹងកម្រិត 764–766 USD/តោន ពីមុន ខណៈអ្នកនាំចូលបានពន្លឿនការទិញដើម្បីធានាប្រភពផ្គត់ផ្គង់។ សន្ទុះកើនឡើងនេះភាគច្រើនមកពីតម្លៃស្ពាន់ធ័រនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់ បានកើនឡើងជិត 200 USD/តោន។

ការភ្ញាក់ផ្អើលផ្នែកតម្លៃនេះ គឺជាផលវិបាកផ្ទាល់នៃការរំខានធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការដឹកជញ្ជូន ដែលធ្វើឱ្យតុល្យភាពផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការកាន់តែតឹងតែង និងបង្កសម្ពាធកើនឡើងយ៉ាងច្បាស់លើតម្លៃផលិតផលសំខាន់ៗ ដូចជាអាម៉ូញាក់ ជីអ៊ុយរ៉េ និងប្រភេទអាម៉ូញ៉ូមផូស្វាត។ គួរកត់សម្គាល់ថា ស្ថានភាពនេះក៏ប៉ះពាល់ដល់វត្ថុធាតុដើមក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃ រួមទាំងឧស្ម័នធម្មជាតិ និងស្ពាន់ធ័រផងដែរ។

លើសពីនេះ ប្រទេសចិន ដែលជាប្រទេសផលិតជីអ៊ុយរ៉េ និងផូស្វាតធំមួយក្នុងតំបន់ បច្ចុប្បន្ននៅតែរឹតបន្តឹងការនាំចេញដោយសារគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងកូតាដ៏តឹងរ៉ឹង ដែលធ្វើឱ្យប្រភពផ្គត់ផ្គង់ដ៏សំខាន់មួយមិនទាន់អាចចូលរួមតម្រូវទីផ្សារពិភពលោកដែលកំពុងតានតឹងនេះបាន។

នៅក្នុងបរិបទដែលប្រភពផ្គត់ផ្គង់ត្រូវបានរំខាន បរិមាណដែលដាក់លក់នៃប្រភេទជីសំខាន់ៗកាន់តែមានកម្រិត ខណៈដែលទំនិញដែលមានស្រាប់ច្រើនតែដាក់លក់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់។ ទោះបីតម្លៃដេញទិញបានកើនឡើងដើម្បីទទួលបានទំនិញដែលខ្វះខាតក៏ដោយ ផ្លូវចិត្តប្រុងប្រយ័ត្ននៅតែគ្របដណ្តប់ទីផ្សារ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកនាំចូលមួយចំនួនជ្រើសរើសពន្យារការជួញដូរ និងរង់ចាំសញ្ញានៃស្ថិរភាពតម្លៃក្នុងពេលខាងមុខ។

តម្លៃកសិផលមិនទាន់តាមទាន់ថ្លៃធាតុចូលដែលកើនឡើងខ្ពស់

ទោះបីថ្លៃធាតុចូលកើនឡើងខ្លាំងក៏ដោយ ផលប៉ះពាល់លើទីផ្សារកសិផលមិនស្មើគ្នាទេ។ ចំណុចនេះឃើញច្បាស់បំផុតក្នុងវិស័យស្រូវអង្ករ ដែលតម្លៃលក់ភ្លាមៗដែល Platts កត់ត្រាបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីខែ 9/2025 ដោយសារការផ្គត់ផ្គង់សកលលើសតម្រូវការ។ តម្លៃអង្ករសគ្រាប់វែងបាក់ 5% FOB ប្រទេសឥណ្ឌាជាមធ្យមមាន 343.95 USD/តោន ក្នុងខែ 2/2026 ធ្លាក់ចុះជិត 54 USD/តោន (ស្មើនឹង 13.5%) ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំមុន យោងតាមទិន្នន័យរបស់ Platts ហើយបន្តធ្លាក់ចុះប្រមាណ 11 USD/តោន ទៀតមកនៅត្រឹម 333 USD/តោន នៅថ្ងៃទី 19/3។

ផ្ទុយទៅវិញ តម្លៃអង្ករចំហុយគ្រាប់វែងបាក់ 5% CFR អាហ្វ្រិកខាងលិចដែល Platts កត់ត្រា បានកើនឡើងត្រឹមប្រមាណ 20 USD/តោន មកដល់កម្រិត 408 USD/តោន ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 19/2 ហើយការកើនឡើងនេះភាគច្រើនដោយសារថ្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់ជាងមុន។

នៅក្នុងទីផ្សារស្រូវសាលី អ្នកទិញនៅប្រទេសថៃបានឃើញតម្លៃស្រូវសាលីសម្រាប់ចំណីសត្វដែលដឹកដល់ទីកន្លែងកើនឡើងពី 5%–13% (ស្មើនឹង 15–34 USD/តោន) ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 28/2 យោងតាមទិន្នន័យដេញថ្លៃរបស់ Platts។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ជាងនេះគឺពេលវេលាដឹកជញ្ជូននៃប្រតិបត្តិការទាំងនេះ៖ ទំនិញជាច្រើនត្រូវបានកុម្ម៉ង់រហូតដល់ខែ 2/2027 ដែលប្រភពព័ត៌មានជាច្រើនយល់ថាជារឿងមិនសូវធម្មតាសម្រាប់ការទិញទុកមុនបែបនេះ។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ចំពោះប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលជាប្រទេសនាំចេញស្រូវសាលីកិនដ៏សំខាន់ក្នុងតំបន់ តម្លៃ FOB ស្រូវសាលី APW របស់អូស្ត្រាលីបានកើនឡើងត្រឹម 4 USD/តោន ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 27/2 ដល់កម្រិត 263 USD/តោន នៅថ្ងៃទី 18/3 ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការខ្សោយ។ “ចំពោះប្រទេសអូស្ត្រាលី ទស្សនវិស័យស្រូវសាលីក្នុងរយៈពេលខ្លីនៅតែមានស្ថិរភាពគួរសម ដោយសារធាតុចូលត្រូវបានទិញទុកជាមុនរួចហើយ” លោក Zinkovski Vladimir ប្រធានផ្នែកកសិផលនៅ S&P Global Energy CERA បានមានប្រសាសន៍។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកក៏បានព្រមានថា “អតិផរណាយូរអង្វែងលើជី និងថាមពល រួមផ្សំនឹងហានិភ័យ El Nino ដែលកាន់តែកើនឡើង អាចកាត់បន្ថយទិន្នផល និងបង្រួមបរិមាណលើសសម្រាប់នាំចេញ ខណៈកម្រិតតម្លៃខ្ពស់បច្ចុប្បន្នក៏អាចនាំឱ្យតម្រូវការធ្លាក់ចុះផងដែរ។”

ផលប៉ះពាល់ដែលមានភាពយឺតយ៉ាវ

ការភ្ញាក់ផ្អើលផ្នែកតម្លៃជីមិនឆ្លុះបញ្ចាំងភ្លាមៗទៅលើទីផ្សារកសិផលទេ ដោយសារភាពមិនស៊ីចង្វាក់ផ្នែកពេលវេលាដែលមានស្រាប់ក្នុងវដ្តផលិតកម្មកសិកម្ម។ នេះមានន័យថា ផលប៉ះពាល់នៃការឡើងថ្លៃនឹងត្រូវបានទទួលអារម្មណ៍ច្បាស់បំផុតដោយអ្នកដែលកំពុងត្រៀមទិញសម្ភារៈធាតុចូលសម្រាប់រដូវដាំដុះខាងមុខ ខណៈទីផ្សារជីដែលមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមុនអាចនាំឱ្យទិន្នផលទាបជាងមុន ហើយទីបំផុតតម្លៃកសិផលខ្ពស់ជាងមុន។

នៅប្រទេសឥណ្ឌា ការផ្គត់ផ្គង់ជីបច្ចុប្បន្នត្រូវបានវាយតម្លៃថាមានស្ថិរភាពគួរសម ហើយគោលនយោបាយគាំទ្រដូចជាតម្លៃទិញអប្បបរមា (MSP) និងការឧបត្ថម្ភធនជីអ៊ុយរ៉េ ជួយរក្សាកម្លាំងចលករផលិតកម្មសម្រាប់កសិករក្នុងរដូវខាងមុខ។ “ជាមួយនឹងចំណុចនេះ លទ្ធភាពនៃការកាត់បន្ថយខ្លាំងនូវផ្ទៃដីដាំស្រូវរដូវ kharif (រដូវក្តៅ-សរទរដូវនៅវៀតណាម) គឺមិនខ្ពស់ទេ” លោកស្រី Dipanshi Agarwal អ្នកជំនាញវិភាគសំខាន់ផ្នែកកសិផលតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកនៅ CERA បានមានប្រសាសន៍។

ទោះជាយ៉ាងណា ការការពារនេះក៏លាក់បាំងហានិភ័យផងដែរ។ កសិករឥណ្ឌានៅតែបន្តទិញជីអ៊ុយរ៉េក្នុងតម្លៃថេរ ដែលការពារពួកគេពីការប្រែប្រួលតម្លៃពិភពលោក ប៉ុន្តែហានិភ័យនៃការធ្លាក់ចុះទិន្នផលអាចកើតឡើង ប្រសិនបើកសិករពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើជីអាសូត។

“ការពឹងផ្អែករបស់ឥណ្ឌាលើការនាំចូលឌីអាម៉ូញ៉ូមផូស្វាត (DAP) ប៉ូតាស្យូម (MOP) និងជីចម្រុះនានា នៅតែជាចំណុចខ្សោយផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធ” លោកស្រី Agarwal បានមានប្រសាសន៍។ “ការកើនឡើងណាមួយនៃតម្លៃពិភពលោក ឬការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ អាចធ្វើឱ្យកសិករងាកទៅប្រើជីអ៊ុយរ៉េដែលទទួលបានការឧបត្ថម្ភធន ធ្វើឱ្យបាត់បង់តុល្យភាពធាតុចិញ្ចឹម និងបង្កើនហានិភ័យនៃការធ្លាក់ចុះទិន្នផល។”

លោក Alberto Persona នាយកផ្នែកវិភាគជី និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅ S&P Global Energy បានបន្ថែមថា កម្មវិធីឧបត្ថម្ភធន និងការគាំទ្រកសិកម្មត្រូវបានពង្រីកយ៉ាងច្រើននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ក្នុងអំឡុងការភ្ញាក់ផ្អើលសកលនាពេលថ្មីៗនេះ រួមទាំងជំងឺរាតត្បាត COVID-19 និងជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន។

ទោះបីគោលនយោបាយទាំងនេះផ្តល់ការគាំទ្រមួយចំនួនក៏ដោយ សម្ពាធចុងក្រោយនៅតែត្រូវបានបញ្ជូនបន្ត។ “តម្លៃខ្ពស់ដែលអូសបន្លាយពេលយូរ ច្បាស់ជានឹងត្រូវបានបញ្ជូនទៅអ្នកប្រើប្រាស់នៅដំណាក់កាលបន្ទាប់ក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃ” លោក Persona បានវាយតម្លៃ ហើយក៏បានកត់សម្គាល់ថា “ការឡើងថ្លៃបច្ចុប្បន្នមិនចាំបាច់មានន័យថាថ្លៃដើមផលិតកម្មកសិកម្មនឹងកើនឡើងស្របគ្នានោះទេ ព្រោះកសិករអាចកែតម្រូវបរិមាណជីដែលប្រើប្រាស់។”

“ជារួម ស្ថានភាពនៅតែគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវជៀសវាងការបំផ្លើសអំពីកម្រិត ភាពភ្លាមៗ និងរយៈពេលនៃផលប៉ះពាល់ទៅលើជីវភាពរបស់មនុស្សគ្រប់គ្នា ទោះបីមតិមួយចំនួនអាចយល់ឃើញបែបនោះក៏ដោយ” លោក Persona បានមានប្រសាសន៍។

នៅក្នុងបរិបទដែលទីផ្សារជីនៅអាស៊ី ឬពិភពលោកនៅតែមានការប្រែប្រួលច្រើន ហើយថ្លៃធាតុចូលនៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ការតាមដានព័ត៌មានដោយសកម្ម និងការជ្រើសរើសដំណោះស្រាយធាតុចិញ្ចឹមដែលសមស្រប នឹងដើរតួនាទីគន្លឹះក្នុងការធានាប្រសិទ្ធភាពដាំដុះសម្រាប់រដូវកាលនីមួយៗ។ ជាមួយនឹងបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងវិស័យចែកចាយ ផលិត និងនាំចូលជី Viet Nga Fertilizer តែងតែត្រៀមខ្លួនរួមដំណើរជាមួយភ្នាក់ងារ និងបងប្អូនកសិករ ក្នុងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពការវិវត្តនៃទីផ្សារ ផ្តល់ប្រឹក្សាអំពីដំណោះស្រាយប្រើប្រាស់ជីប្រកបដោយសមហេតុផល ដែលរួមចំណែកដល់ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពថ្លៃដើម និងស្ថិរភាពទិន្នផល។