Cách trồng mía đúng kỹ thuật mới nhất hiện nay

Trồng mía đúng kỹ thuật là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng mía trong mỗi vụ mùa. Khi bà con áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, không chỉ tăng hiệu quả canh tác mà còn tiết kiệm chi phí, nâng cao giá trị kinh tế. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bà con cách trồng mía chuẩn theo kỹ thuật mới nhất hiện nay, giúp quá trình canh tác đạt hiệu quả cao nhất.

Kỹ thuật trồng mía ép nước

1. Lựa chọn đất trồng

Việc chọn đất là bước đầu tiên và cực kỳ quan trọng để đảm bảo cây mía sinh trưởng tốt, cho năng suất cao. Tuy cây mía không quá kén đất, nhưng nếu chọn đúng loại đất phù hợp thì sẽ giúp cây phát triển khỏe, rễ ăn sâu, thân mập và ngọt nước.

Loại đất lý tưởng để trồng mía nên có độ tơi xốp, thoát nước tốt, tầng canh tác dày từ 60–80 cm để bộ rễ phát triển mạnh. Độ pH của đất nên nằm trong khoảng từ 6.0 đến 7.5, đất giàu dinh dưỡng, có hàm lượng hữu cơ cao, không bị nhiễm phèn hay nhiễm mặn. Các loại đất phù hợp thường là đất thịt pha, đất cát pha, đất đỏ bazan hoặc đất phù sa mới, đặc biệt nếu đất có nguồn gốc từ núi lửa sẽ càng tốt vì giàu khoáng vi lượng.

Ngoài ra, bà con cần đảm bảo mực nước ngầm nằm ở độ sâu từ 1.5 – 2m và nếu đất có độ dốc thì nên trong khoảng 7 – 15% để thuận lợi cho việc thoát nước. Trước khi trồng, bà con nông dân nên xới đất kỹ khoảng 30–40 cm, đồng thời làm sạch cỏ dại và tàn dư cây trồng cũ để tạo môi trường sạch bệnh, giúp cây mía bén rễ nhanh. 

2. Cải tạo đất

Muốn trồng mía đúng kỹ thuật và đạt năng suất cao, việc cải tạo và chuẩn bị đất là bước không thể xem nhẹ. Tùy theo từng loại đất – đất bãi, đất ruộng, đất đồi, đất trũng hay đất nhiễm phèn – bà con cần áp dụng kỹ thuật làm đất riêng phù hợp để tạo điều kiện tốt nhất cho cây mía phát triển:

• Với đất bãi và đất ruộng, bà con nên cày sâu từ 30 – 35cm, áp dụng quy trình cày 3 chảo 2 lần, bừa 2 lần, sau đó cày 7 chảo 3 lần. Lưu ý, hướng cày sau nên vuông góc với hướng cày trước để tránh hiện tượng lõi đất.
• Với đất đồi, bà con nên làm hàng mía theo đường đồng mức để hạn chế xói mòn. Đất cần được làm trước khi trồng khoảng 40 – 60 ngày để có thời gian phơi ải và diệt mầm sâu bệnh.
• Với đất trũng, bà con nên lên liếp rộng 6 – 20m, cao 25 – 35cm, rãnh trồng sâu 20 – 25cm và phủ lớp đất tơi xốp dày khoảng 5 – 10cm dưới đáy rãnh.
• Với đất nhiễm phèn, cần xử lý kỹ hơn. Bà con nên lên liếp rộng 4,5 – 5m, cao 25 – 30cm, đáy rãnh phủ lớp đất xốp 5 – 10cm để hạn chế ảnh hưởng của phèn đến rễ mía.
• Với đất mới khai hoang hoặc đất cày phá gốc, bà con cần cày nhiều lần (2–4 lần), sau mỗi lần cày là một lần bừa vuông góc với lần trước. Nếu có điều kiện, bà con nông dân nên cày ngầm để phá vỡ tầng đế cày, giúp tăng độ sâu tầng canh tác đến 35 – 40cm. Sau khi hoàn tất, bà con tiến hành rạch hàng trồng, khoảng cách 0,8 – 1,2m, tùy theo giống mía và điều kiện cơ giới.

Trước khi đặt hom, bà con nên bón lót toàn bộ phân hữu cơ (như phân chuồng hoai mục, phân trùn quế…), phân lân và một phần phân đạm, kali, kết hợp một ít thuốc phòng sâu bệnh như Furadan hoặc Basudin. Tất cả nên rải dọc theo rãnh và trộn đều với lớp đất mỏng để hom mía khi đặt xuống sẽ tiếp xúc tốt với dinh dưỡng.

3. Lựa chọn giống và cách nhân giống mía

Để trồng mía đạt năng suất cao, bước đầu tiên và quan trọng nhất là lựa chọn giống tốt, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của từng vùng miền. Mỗi giống mía đều cho ra chất lượng nước ép, độ ngọt và khả năng sinh trưởng khác nhau, do đó việc chọn giống đúng sẽ quyết định lớn đến hiệu quả sản xuất.

Tùy theo vùng miền, bà con có thể tham khảo một số giống mía phổ biến như sau:

• Miền núi phía Bắc: ROC22, VĐ93-159, QĐ94-119
• Bắc Trung Bộ: VĐ55, ROC10
• Tây Nguyên: K83-29, K84-200, VĐ93-159
• Đông Nam Bộ: K84-200, K83-29, K95-84, R579

Khi chọn mía giống, bà con cần ưu tiên những ruộng đạt tiêu chuẩn: cây từ 6–8 tháng tuổi, là mía tơ hoặc mía gốc I, có độ thuần trên 98%, sinh trưởng khỏe, lá xanh đặc trưng, không bị sâu bệnh hay đổ ngã. Tránh chọn giống từ các ruộng có dấu hiệu bệnh như than, thối đỏ, khảm, trắng lá hay rỉ sắt cấp độ cao.

Hom giống mía tốt cần có 2–3 mắt mầm rõ ràng, không bị xây xát hay khô héo, tỷ lệ rễ khí sinh dưới 10%. Cây không bị cong, dập, sâu bệnh, có đường kính và chiều dài lóng đúng tiêu chuẩn của giống.

Về phương pháp nhân giống, hiện có hai cách trồng mía phổ biến:

• Nhân giống bằng hom ngọn: Dễ nảy mầm nhưng sức đề kháng yếu, dễ nhiễm sâu bệnh.
• Nhân giống bằng hom thân: Được nhiều bà con lựa chọn vì cây con khỏe mạnh, khả năng chống chịu cao hơn.

4. Thời vụ trồng mía

Thời vụ trồng mía ở nước ta được chia làm hai vụ chính: vụ Đông Xuân và vụ Thu, tuy nhiên thời điểm gieo trồng cụ thể sẽ khác nhau tùy từng vùng miền do điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng.

• Miền Bắc:
  • Vụ Đông Xuân là vụ chính, trồng từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, thời gian thu hoạch khoảng 10 – 12 tháng.
  • Vụ Thu trồng từ tháng 8 đến tháng 9, thu hoạch sau 13 – 15 tháng, thường rơi vào khoảng tháng 10 năm sau.
  • Một số khu vực còn trồng từ tháng 9 đến tháng 12, phù hợp để mía sinh trưởng trước khi mùa đông đến.
• Miền Trung:
  • Vụ Đông Xuân trồng từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau, có thể kéo dài tới tháng 4 – 5 nếu chủ động được nước tưới.
  • Vụ Thu trồng vào tháng 8 – 9, thích hợp cho các khu vực có lượng mưa ổn định cuối mùa hè.
• Tây Nguyên:
  • Thời vụ chính rơi vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 6.
  • Những nơi có hệ thống tưới tốt có thể trồng được cả vào mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau.
• Đông Nam Bộ:
  • Vụ đầu mùa mưa (Vụ I) trồng từ 15/4 đến 15/6, tốt nhất là trước 30/5, thu hoạch sau 10 – 12 tháng.
  • Vụ cuối mùa mưa (Vụ II) trồng từ 15/10 đến 30/11, thu hoạch sau 13 – 14 tháng. Đáng chú ý, năng suất vụ II thường cao hơn vụ I khoảng 25 – 30%.
• Tây Nam Bộ:
  • Vụ đầu mùa mưa (Vụ I) trồng từ tháng 4 đến tháng 6 trên vùng đất đã lên liếp, thu hoạch sau 10 – 12 tháng.
  • Vụ cuối mùa mưa (Vụ II) trồng vào tháng 11 – 12 trên đất thường bị ngập lũ, thu hoạch sau 8 – 10 tháng.

5. Mật độ và cách trồng theo từng vùng

Việc xác định đúng mật độ và cách trồng mía theo từng vùng giúp cây sinh trưởng khỏe, giảm sâu bệnh và tối ưu năng suất. Tùy vào điều kiện địa hình, khí hậu và phương pháp canh tác mà khoảng cách hàng và độ sâu trồng sẽ khác nhau.

Miền Bắc

• Đồng bằng: Khoảng cách hàng 1,2m, trồng sâu 12 – 20cm.
• Trung du: Khoảng cách hàng 1,3 – 1,4m, trồng sâu 25 – 30cm.

Miền Trung

• Khoảng cách hàng từ 1,0 – 1,2m, độ sâu trồng 15 – 20cm. Vùng đất thường dốc nên cần chú ý giữ ẩm và chống xói mòn.

Đông Nam Bộ

• Canh tác thủ công: Hàng cách 1,0 – 1,2m, trồng sâu 20 – 25cm.
• Canh tác cơ giới: Hàng cách 1,3 – 1,4m, trồng sâu 25 – 30cm.

Tây Nam Bộ

• Đất lên liếp: Khoảng cách hàng 0,8 – 1,0m, độ sâu 15 – 20cm.
• Đất không lên liếp: Khoảng cách hàng 1,0 – 1,2m, độ sâu 15 – 20cm.

Ngoài khoảng cách và độ sâu, bà con cũng cần chú ý đến số lượng hom giống và cách đặt hom để đảm bảo cây mọc đều, rễ phát triển tốt:

• Lượng hom giống: Từ 25.000 – 35.000 hom/ha, mỗi hom có từ 3 – 4 mầm khỏe.
• Cách đặt hom: Có thể áp dụng các phương pháp sau:
  • Một hàng hom nối tiếp nhau.
  • Hai hàng đặt so le kiểu nanh sấu.
  • Hai hàng song song nối tiếp.

3 Mẹo chăm sóc khi đã biết cách trồng mía

1. Bón phân

Bón phân là bước quan trọng giúp mía phát triển khỏe, tăng hàm lượng đường và hạn chế sâu bệnh. Giai đoạn bón lót, bà con nên sử dụng khoảng 1.200 – 1.500kg phân hữu cơ/ha, bón đều dưới đáy rãnh rồi tưới nước và đợi 2 ngày trước khi đặt hom. Có thể phủ lớp đất mỏng 1–3cm trước khi trồng. Ở giai đoạn bón thúc, cần sử dụng phân NPK:

• Lần 1: Khi mía 75 ngày tuổi, bón 200–300kg NPK 16-16-8/ha.
• Lần 2: Sau đó 30 ngày, bón tiếp 300–400kg NPK 16-9-21/ha.

2. Tưới tiêu

Mía cần nước nhưng dễ úng, vì vậy cần có hệ thống rãnh thoát nước quanh ruộng. Trong mùa khô, đặc biệt ở giai đoạn mọc mầm, đẻ nhánh và vươn lóng, bà con chỉ nên tưới bổ sung. Bà con có thể tưới bằng phương pháp nhỏ giọt, phun mưa hoặc tưới tràn. Trung bình mỗi lần tưới khoảng 400–500m³/ha, thực hiện 1–2 lần/tháng, tùy theo độ ẩm đất và thời tiết.

3. Phòng ngừa cỏ dại và sâu bệnh

Trong 4 tháng đầu, mía rất dễ bị cạnh tranh dinh dưỡng từ cỏ dại. Bà con cần làm cỏ sớm bằng tay, cuốc hoặc phun thuốc diệt cỏ sau trồng 2–5 ngày, lưu ý đảm bảo đất đủ ẩm khi phun. Bên cạnh đó, mía dễ bị tấn công bởi sâu đục thân, bệnh than, thối đỏ thân và bọ hung đen hại gốc.

• Sâu đục thân làm yếu lóng, héo ngọn, giảm năng suất.
• Bệnh than khiến cây còi cọc, ngọn dài cong, ngừng tạo lóng.
• Thối đỏ thân có mùi như rượu khi chẻ cây, xuất hiện vết đỏ trong thân.
• Bọ hung đen phá phần gốc, gây khô hoặc héo phần nõn.

Cách thu hoạch mía đúng thời điểm

Để thu hoạch mía đạt hiệu quả cao, bà con cần xác định đúng thời điểm cây chín. Mía nên được thu hoạch sau khoảng 10–12 tháng trồng, khi cây có các biểu hiện như: lá khô nhiều, còn lại khoảng 5–6 lá vàng xanh, bẹ ít nước, lá đọt ngắn tạo tán hình rẽ quạt. 

Thân mía lúc này chuyển sang màu sẫm, bóng láng, cứng chắc; khi gõ vào phát ra tiếng trong. Đặc biệt, độ ngọt giữa phần gốc và phần ngọn gần như đồng đều – đây là dấu hiệu mía đã đạt độ chín nguyên liệu hoặc chín sinh lý. Khi thu hoạch, bà con nên chặt sát gốc, hạn chế làm dập thân để bảo toàn chất lượng nguyên liệu.

Lời kết

Trồng mía đúng kỹ thuật không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng cây mía mà còn góp phần tăng hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất, chăm sóc đến thu hoạch, mỗi bước đều cần thực hiện đúng quy trình và đúng thời điểm. Hy vọng những chia sẻ từ Phân Bón Việt Nga trong bài viết sẽ giúp bà con áp dụng thành công vào thực tế canh tác, từ đó có những mùa vụ mía đạt hiệu quả cao và bền vững.