ĐỒNG HÀNH CÙNG NHÀ NÔNG
Hướng dẫn cách trồng su su hiệu quả và chi tiết nhất
Trồng su su đang trở thành xu hướng phổ biến nhờ vào đặc tính dễ trồng, ít sâu bệnh và phù hợp với nhiều vùng khí hậu ở Việt Nam. Loại cây này không chỉ cung cấp nguồn rau quả tươi sạch cho bữa ăn hàng ngày mà còn giúp tiết kiệm chi phí và đảm bảo an toàn thực phẩm. Trong bài viết này, Phân Bón Việt Nga sẽ hướng dẫn bà con cách trồng su su hiệu quả từ khâu chọn giống đến chăm sóc và thu hoạch.
Cây su su trồng trong tháng mấy?
Cây su su là giống rau leo ưa khí hậu mát mẻ, đặc biệt phát triển tốt trong tiết trời se lạnh. Vì vậy, thời điểm lý tưởng nhất để trồng su su là từ tháng 9 âm lịch đến tháng 12 âm lịch. Giai đoạn này nhiệt độ khá ổn định, cây dễ bén rễ, phát triển thân lá mạnh, từ đó ra hoa và đậu quả tốt hơn.
Nếu trồng đúng thời vụ, su su sẽ bắt đầu cho thu hoạch từ tháng 12 âm lịch đến tháng 2 hoặc tháng 3 năm sau. Ngược lại, nếu bà con trồng quá sớm hoặc quá muộn, cây có thể bị rối loạn sinh trưởng, khó ra hoa hoặc cho năng suất thấp.

Cách chọn giống su su
Để cây su su sinh trưởng khỏe mạnh, cho năng suất cao và kháng sâu bệnh tốt, khâu chọn giống đóng vai trò then chốt. Bà con nên chọn những quả su su đã nảy mầm, có hình dáng to, chắc, không bị dập nát hay sâu bệnh. Gai trên quả cần cứng, mầm mập dài khoảng 10–15cm và có từ 2–3 lá thật là đạt tiêu chuẩn để đem trồng.
Khi chọn giống, bà con nên cân nhắc khí hậy và vùng trồng. Ví dụ như trồng ở vùng núi cao như Sapa, Tam Đảo bà con có thể giữ giống su su bằng cách để lại khoảng 2m dây sát gốc rồi phủ đất nhằm giữ ấm cho cây qua mùa Đông; đến mùa Xuân, cây sẽ tái sinh tự nhiên.
Ngược lại, ở các vùng đồng bằng, nên lấy quả giống vào khoảng tháng 5, đem giâm vào sọt hoặc thùng gỗ có chứa hỗn hợp đất và phân mục theo tỷ lệ 7 phần đất, 1 phần phân. Sau vài tháng su su sẽ nảy mầm khỏe, sẵn sàng cho vụ sau.

Ngoài ra, cũng cần chọn giống phù hợp với nhu cầu và điều kiện trồng như su su Nhật Bản, Trung Quốc hay Mỹ. Các giống này có thể được nhập về và bảo quản tại các cơ sở cung cấp giống chuyên nghiệp, giúp bà con dễ dàng tiếp cận nguồn giống chất lượng cao.
Cách trồng su su
1. Xử lý đất, bón lót và cách trồng
Cây su su là loại dễ trồng, ít kén đất, có thể phát triển tốt trên nhiều loại đất khác nhau như đất vườn, đất phù sa, thậm chí cả trong thùng xốp, chậu nhựa hoặc khay trồng. Tuy nhiên, để đạt năng suất cao và cây phát triển khỏe mạnh, bà con nên chọn đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Các bước thực hiện như sau:
- Xử lý đất và chuẩn bị hố trồng: Trước khi trồng, bà con cần làm sạch cỏ dại, rác thải và xới đất kỹ để đất thông thoáng. Nếu trồng ngoài vườn, bà con tiến hành đào hố với kích thước 80–100cm rộng, sâu khoảng 40–50cm, giữ khoảng cách giữa các hố từ 2,5–3m để cây có đủ không gian leo giàn và phát triển tán. Nếu trồng trong thùng xốp hoặc chậu, bà con ưu tiên loại kích thước lớn để đủ chỗ cho bộ rễ phát triển, dưới đáy cần đục lỗ thoát nước tránh úng.
- Bón lót trước khi trồng: Sau khi đào hố, bà con tiến hành bón lót bằng phân hữu cơ để tăng độ màu mỡ cho đất. Mỗi hố nên bón khoảng 10–15kg phân chuồng hoai mục kết hợp với 1kg supe lân và 1kg kali sunfat. Bà con nên trộn đều phân với đất rồi lấp lại, chờ khoảng 7 ngày sau mới đặt quả giống xuống để tránh làm cháy mầm.
- Cách trồng su su bằng quả giống: Bà con chọn những quả su su đã nảy mầm khỏe, gai cứng, đều, không bị hỏng hay mềm úng, đặt mỗi hố từ 3–4 quả cách nhau 30–40cm. Khi đặt giống xuống hố, bà con lấp đất nhẹ nhàng sao cho chỉ chừa phần mầm nhú lên khỏi mặt đất. Trung bình mỗi hecta cần khoảng 250–360kg quả giống để đạt mật độ 1.000–1.500 cây/ha.

2. Chăm sóc su su
Sau qua bước cách trồng su su đơn giản phía trên Phân Bón Việt Nga xin tiếp tục hỗ trợ bà con với công việc chăm sóc su su đúng kỹ thuật để cây phát triển khỏe mạnh và cho nhiều quả.
- Làm giàn leo chắc chắn
Su su là cây thân leo, vì vậy việc làm giàn là bước quan trọng không thể bỏ qua. Khi cây cao khoảng 25–30cm, có 3–5 lá thật, bà con cần làm giàn giống kiểu giàn mướp, cao tầm 1,8–2m, có thể dùng tre, gỗ hoặc sắt để dựng giàn, sau đó dùng dây buộc nhẹ nhàng thân cây vào trụ giúp cây dễ dàng leo lên. Bà con nông dân lưu ý không nên bấm ngọn hay cắt cành như khi trồng bầu bí vì su su phát triển theo hướng leo tự nhiên. - Tưới nước giữ ẩm đều đặn
Su su ưa khí hậu mát và đất ẩm nên cần duy trì độ ẩm từ 70–75%. Mỗi ngày, bà con tưới 1–2 lần, vào sáng sớm và chiều mát, nếu trời mưa nhiều thì phải thoát nước kịp để tránh cây bị úng. Ngược lại, nếu trời nắng nóng, đất khô, bà con nên tăng số lần tưới để đảm bảo rễ cây không bị khô hạn. - Bón phân đúng thời điểm
Việc bón phân cần thực hiện theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây:
- Giai đoạn sau trồng 7–10 ngày: Bón phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục, phân trùn quế hoặc phân vi sinh giúp cây bén rễ nhanh, phát triển đều.
- Giai đoạn cây leo giàn: Dùng phân hữu cơ kết hợp phân bón NPK để tưới quanh gốc, giúp cây hấp thụ tốt dinh dưỡng và phát triển tán lá. Có thể rải thêm một lớp bùn ao hoặc bùn cống sạch lên mặt luống giữ ẩm và tăng độ màu mỡ cho đất.
- Giai đoạn ra quả: Bón phân đạm kết hợp kali để giúp quả chắc, sáng mã và hạn chế rụng quả sớm.
3. Cách phòng trừ sâu bệnh
Khi cây su su cao khoảng 0,5m – đây là giai đoạn cây bắt đầu phát triển mạnh, cũng là lúc dễ bị sâu bệnh hại tấn công. Một trong những đối tượng phổ biến nhất là rệp muội, loài này thường làm quăn ngọn, khiến cây chùn lại, khó phát triển tiếp và ra ít quả hơn, nếu không xử lý kịp thời, năng suất sẽ giảm rõ rệt.
Ngoài ra, khi cây bắt đầu đậu quả, ong chích là loài côn trùng gây hại đáng lo ngại. Chúng chích vào trái non, làm quả su su bị biến dạng, còi cọc, rụng sớm hoặc mất đi độ tươi ngon vốn có. Tình trạng này nếu kéo dài có thể khiến sản lượng giảm tới 60%, ảnh hưởng lớn đến công sức và thu nhập của bà con.
Biện pháp phòng trừ hiệu quả:
- Nên làm giàn thấp, giúp dễ quan sát và xử lý sâu bệnh.
- Phun chế phẩm xua đuổi côn trùng định kỳ, đặc biệt vào giai đoạn cây cao từ 0,5m trở lên và khi cây bắt đầu đậu quả.
- Ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học an toàn, vừa hiệu quả trong việc diệt trừ rệp muội, ong chích, vừa đảm bảo không gây hại cho người tiêu dùng và môi trường.

4. Thu hoạch
Sau khoảng 2–3 tháng kể từ khi trồng, cây su su sẽ bắt đầu ra quả và có thể tiến hành thu hoạch. Thời điểm tốt nhất để hái là khi quả đạt kích thước khoảng 8–12cm, vỏ căng bóng, cầm chắc tay, không quá non cũng không để già. Nếu để lâu, su su sẽ cứng vỏ, mất độ ngọt, nhiều xơ, ăn không còn ngon miệng.
Mỗi lứa thu hoạch nên cách nhau từ 5–7 ngày để đảm bảo quả đạt chất lượng và không làm cây kiệt sức. Khi thu hoạch, bà con nên dùng kéo hoặc dao chuyên dụng để cắt, tránh dùng tay vặt trực tiếp vì có thể làm rảo giàn, rụng lá hoặc lay gốc cây.
Ngoài quả, bà con cũng có thể thu ngọn su su để làm rau, chọn những ngọn non, nhiều cành lá, mềm giòn, hạn chế hái ngọn gần gốc vì thường đã già, dai và nhiều xơ. Hiện nay, để cây su su cho năng suất ổn định từ 30–50 tấn/ha (tức khoảng 1–1,7 tấn mỗi sào), việc chăm bón đầy đủ là rất quan trọng. Bà con có thể tham khảo các dòng phân bón chuyên dụng giúp cây phát triển mạnh, ra quả đều và giữ độ ngọt tự nhiên.
5. Cách trồng su su đậu nhiều quả
Để cây su su đậu nhiều quả, điều quan trọng là cần chăm sóc đúng kỹ thuật khi cây bắt đầu ra quả. Lúc này, cây cần được bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng nhằm hạn chế tình trạng rụng quả non và giúp quả phát triển đều, chắc và mọng nước.
Bà con nên bón thêm phân NPK kết hợp với phân kali xung quanh gốc cây. Đây là bộ đôi phân bón giúp cây tăng cường khả năng nuôi trái, làm quả lớn nhanh và đều. Sau khi bón phân, bà con nên dùng vòi nước tưới nhẹ từ trên xuống dưới, tránh để phân bám vào lá khiến lá bị cháy hoặc thối.
Khi các ngọn chính của cây su su dài khoảng 2 mét, bà con nên bấm ngọn, tỉa bỏ các nhánh yếu và lá già. Việc này giúp tập trung dinh dưỡng nuôi quả, đồng thời tạo tán cây thoáng, hạn chế sâu bệnh, giúp cây ra nhiều quả hơn.
Kết luận
Như bài viết trên, cách trồng su su không quá phức tạp chỉ cần bà con nắm vững kỹ thuật từ khâu chọn giống, làm đất, chăm sóc đến giai đoạn nuôi quả thì việc có một giàn su su sai trĩu quả là điều hoàn toàn có thể đạt được. Hy vọng những chia sẻ trong bài viết Phân Bón Việt Nga sẽ giúp bà con tự tin hơn khi bắt tay vào trồng loại quả bổ dưỡng này ngay tại vườn nhà. Chúc bà con một mùa vụ bội thu, cây xanh tốt, quả nhiều và đạt năng suất cao!